Czy lekarz może odmówić leczenia chorego pacjenta?

Czy lekarz może odmówić leczenia chorego pacjenta?

Oczywiście prywatne pakiety medyczne opłacane co miesiąc przez pacjenta stanowią szczególny poziom gwarancji, że lekarz z zaangażowaniem i wiedzą zajmie się każdym pacjentem. W innych dla sytuacjach może jednak dojść do nieco innej sytuacji. Warto w tym kontekście zastanowić się, w jakich przypadkach lekarz może odmówić leczenia – i czy w ogóle jest do tego uprawniony.

Co na to prawo? Okazuje się, że za wyjątkiem nagłego pogorszenia stanu zdrowia lub życia – wtedy, gdy pojawia się niebezpieczeństwo śmierci czy ciężkiego uszkodzenia ciała – medycy mają zagwarantowaną możliwość prawa odmowy. Wtedy zgodnie z zasadami mogą odstąpić od leczenia. Oznacza to skorzystanie z przepisów zawartych w art. 38 ustawy o zawodzie lekarza.

W jakich sytuacjach lekarz może odstąpić od leczenia?

Co ciekawe, powody dla których lekarz miałby zrezygnować z opieki nad pacjentem nie są precyzyjnie wyszczególnione. Prawo, we wspomnianym przepisie art. 38 zakłada, że niezbędne są do tego cyt. poważne powody. Jednocześnie legislatywa w żaden sposób nie precyzuje, co należy rozumieć jako wspomniane wcześniej przyczyny. W tej sytuacji próbując dociec, czy lekarz może odmówić leczenia pacjentowi trzeba odwołać się do ogólnego orzecznictwa. Należy pamiętać, że nie może być to forma dyskryminacji – np. niechęć lekarza do danej osoby z jakichkolwiek przyczyn.

Można natomiast założyć, że lekarz może zrezygnować z leczenia pacjenta jeśli:

  • zakłada, że wiedza i doświadczenia są zbyt małe, by zapewnić odpowiedni poziom opieki lekarskiej
  • lekarz nie ma możliwości – np. ze względów zdrowotnych – na udzielenie pomocy.

Zachowanie pacjenta a możliwość odmowy leczenia

Czy lekarz może zrezygnować z leczenia pacjenta, gdy ten nie spełnia określonych zasad i np. nie współpracuje z lekarzem? Oczywiście tu trudno generalizować i ustalać jednoznaczne reguły. Niemniej jednak można przyjąć, że niepodjęcie lub odstąpienie od leczenia może nastąpić np. wtedy, gdy zachowanie pacjenta wobec medyka jest niewłaściwe – np. obraźliwe.

Wśród sytuacji, które mogą usprawiedliwić lekarza można wymienić także:

  • niebezpieczne zachowanie pacjenta – np. agresję wobec samego medyka jak i personelu
  • ignorowanie zasad czy poleceń lekarskich
  • negowanie umiejętności lub wiedzy lekarza
  • regularne kwestionowanie tego, jaką ścieżkę leczenia wybrał specjalista.

Należy również pamiętać, że podstawą do tego, by lekarz zrezygnował z leczenia pacjenta może być negatywne zachowanie rodziny pacjenta. Wystarczy więc, by najbliżsi byli agresywni wobec lekarza, a ten ma teoretycznie prawo do tego, by odstąpić od chorego.

Rezygnacja z leczenia pacjenta nie odbywa się automatycznie i na podstawie po prostu opinii medyka. Wcześniej powinien on zadbać o kwestie formalne. To m.in.:

  • poinformowanie o swoich zamiarach tak, by pacjent mógł szukać rozwiązania alternatywnego
  • wyjaśnić, w jaki sposób można szukać wsparcia u innego specjalisty
  • zgoda przełożonego lekarza.

Oczywiście każda rezygnacja z leczenia powinna zostać sformalizowana, a więc zawarta w formie pisemnej w aktach. / Zdjęcie: senivpetro, Freepik

Najlepsze pakiety zdrowotne

Przeczytaj też

e-Recepty wprowadziły nieco zamieszania w realia polskiej medycyny. Jak działa system, dzięki któremu wykluczono z obiegu papierowe recepty? Od stycznia 2020 r. jest obowiązkowy, ale sporo osób nadal zastanawia się, co zrobić, by otrzymać elektroniczny odpowiednik.
Prywatne pakiety medyczne często mylone są z równie prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Jakie są właściwości drugiego z tych rozwiązań? To szczególnie dobre rozwiązanie w przypadku osób, które są skłonne pakietować obie opcje i połączyć dwa mechanizmy. 
Prywatna opieka medyczna budzi nieco wątpliwości w kontekście tego, czy abonament można wliczyć w koszty działalności gospodarczej lub wydatki firmowe?
Pakiety medyczne cieszące się rosnącą popularnością wzbudzają również wątpliwości w kontekście opodatkowania. Jak - i kiedy - należy opodatkować przychód z opieki zdrowotnej?
JDG, czyli jednoosobowa działalność gospodarcza to wyjątkowo często spotykana forma prowadzenia mikro-firmy w Polsce. Jaki pakiet medyczny wybrać w sytuacji, gdy ktoś prowadzi JDG lub po prostu działa biznesowo w niewielkiej skali?
Badania medycyny pracy to jeden z tych elementów, które bezwzględnie powinny zostać przeprowadzone, by potwierdzić, iż dany pracownik może realizować zadania na konkretnym stanowisku. Co wchodzi w skład badań, które coraz częściej dostępne są w ramach pakietów firmowych?
Pakiety medyczne LUX MED stanowić mogą bardzo dobre uzupełnienie Podstawowej Opieki Zdrowotnej, która może być świadczona również w ramach tej sieci placówek. Na czym polega pomoc lekarza rodzinnego w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
Zmiana wariantu pakietu LUX MED krok po kroku. Jak zastąpić wariant abonamentu medycznego? Zmiana pakietu możliwa jest w dwóch kierunkach – zarówno z tańszego na wyższy jak i z droższego na niższy. Co warto wiedzieć planując zmianę w zakresie działania LUX MED?
Zwolnienie z pracy, czyli powszechnie znane L4 można otrzymać nie tylko bezpośrednio u lekarza, ale również przez internet. Jak dostać zwolnienie online? Oto wszystko, co warto wiedzieć o tym, jak działa L4 online.
Prywatny pakiet medyczny LUX MED to abonament, po który Polacy sięgają coraz chętniej. Wynika to z dużych możliwości, jakie zapewnia oferta LUX MED – największego operatora prywatnej medycyny w Polsce.
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, czyli popularny EKUZ to jedno z tych rozwiązań i dokumentów, które bezwzględnie trzeba mieć planując pobyt za granicą.
Zapisanie się do lekarza rodzinnego to podstawowy krok każdej osoby objętej ubezpieczeniem. Jak można złożyć deklarację i na co zwrócić uwagę? Przede wszystkim warto pamiętać, że zapisy do lekarza rodzinnego nie ograniczają się wyłącznie do bezpośredniej wizyty w danej placówce.
POZ, czyli Podstawowa Opieka Zdrowotna to forma pierwszego, fundamentalnego świadczenia na rzecz pacjentów w ramach usług zapewnianych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak działa POZ i na co można liczyć w przypadku pomocy lekarskiej oraz ze strony pielęgniarki?
Oddziały Pomocy Doraźnej LUX MED stanowią nowe rozwiązanie w bardzo szerokiej ofercie tego operatora usług medycznych. Na czym polega OPD i kto może skorzystać z tej propozycji?
Diagnostyka LUX MED to bardzo szeroki zakres badań i analiz obrazujących stan zdrowia pacjenta. Na podstawie wyników badań krwi – i innych – lekarz może ocenić potencjalne i aktualne problemy lub nakreślić optymalną drogę leczenia. Jak sprawdzić wyniki badań w LUX MED?
Rezygnacja z pakietów LUX MED zdarza się niewątpliwie relatywnie rzadko.
Zamówienie recepty online jest zaskakująco - nawet dla osób niezbyt wirtualnych - proste. Świetnie sprawdzi się to w sytuacjach, które można określić jako awaryjne. Jak zamówić e-receptę przez internet np. wtedy, gdy zasoby leku w domu się kończą, a nie ma możliwości, by wybrać się do lekarza? Okazuje się, że wcale nie trzeba jechać do placówki medycznej - prywatnej czy swojej przychodni. 
Zwolnienie lekarskie z datą wsteczną, czyli 4L wystawione na dni, które już minęły tylko pozornie wydaje się być niemożliwe. Okazuje się, że tego rodzaju formuła jest możliwa. Zwolnienie lekarskie wstecz można wystawić jednak przy spełnieniu kilku kluczowych warunków.
Terminy ważności recepty odgrywają bardzo duże znaczenie szczególnie dla osób, które regularnie stosują te same partie lekarstw. Często bywa bowiem tak, że pacjent dostaje receptę, ale później – np. ze względów finansowych – nie realizuje jej natychmiast, ale z opóźnieniem. Ile w takim razie czasu jest na to, żeby wykupić receptę?
Badania na prawo jazdy mogą okazać się dość niespodziewanym kosztem dla potencjalnych kierowców. Ile one kosztują, na czym polegają i czy można je zrealizować bezkosztowo? Oto wszystko, co warto wiedzieć szykując się do formalności związanych z otrzymaniem prawa jazdy i regulacją kwestii prawnych. 
Badania medycyny pracy w Warszawie są szczególnie popularne – największe polskie miasto to ogromny rynek zatrudnienia i regularne duże zmiany wśród kadr, co w naturalny sposób wymusza wizyty u specjalistów w tym zakresie. Gdzie w Warszawie zrobić badania medycyny pracy?
Zwolnienie lekarskie, czyli czasowa niezdolność do pracy, to administracyjna forma usprawiedliwienia, dlaczego doszło do nieobecności w pracy.