Oczywiście prywatne pakiety medyczne opłacane co miesiąc przez pacjenta stanowią szczególny poziom gwarancji, że lekarz z zaangażowaniem i wiedzą zajmie się każdym pacjentem. W innych dla sytuacjach może jednak dojść do nieco innej sytuacji. Warto w tym kontekście zastanowić się, w jakich przypadkach lekarz może odmówić leczenia – i czy w ogóle jest do tego uprawniony.

Co na to prawo? Okazuje się, że za wyjątkiem nagłego pogorszenia stanu zdrowia lub życia – wtedy, gdy pojawia się niebezpieczeństwo śmierci czy ciężkiego uszkodzenia ciała – medycy mają zagwarantowaną możliwość prawa odmowy. Wtedy zgodnie z zasadami mogą odstąpić od leczenia. Oznacza to skorzystanie z przepisów zawartych w art. 38 ustawy o zawodzie lekarza.

W jakich sytuacjach lekarz może odstąpić od leczenia?

Co ciekawe, powody dla których lekarz miałby zrezygnować z opieki nad pacjentem nie są precyzyjnie wyszczególnione. Prawo, we wspomnianym przepisie art. 38 zakłada, że niezbędne są do tego cyt. poważne powody. Jednocześnie legislatywa w żaden sposób nie precyzuje, co należy rozumieć jako wspomniane wcześniej przyczyny. W tej sytuacji próbując dociec, czy lekarz może odmówić leczenia pacjentowi trzeba odwołać się do ogólnego orzecznictwa. Należy pamiętać, że nie może być to forma dyskryminacji – np. niechęć lekarza do danej osoby z jakichkolwiek przyczyn.

Można natomiast założyć, że lekarz może zrezygnować z leczenia pacjenta jeśli:

  • zakłada, że wiedza i doświadczenia są zbyt małe, by zapewnić odpowiedni poziom opieki lekarskiej
  • lekarz nie ma możliwości – np. ze względów zdrowotnych – na udzielenie pomocy.

Zachowanie pacjenta a możliwość odmowy leczenia

Czy lekarz może zrezygnować z leczenia pacjenta, gdy ten nie spełnia określonych zasad i np. nie współpracuje z lekarzem? Oczywiście tu trudno generalizować i ustalać jednoznaczne reguły. Niemniej jednak można przyjąć, że niepodjęcie lub odstąpienie od leczenia może nastąpić np. wtedy, gdy zachowanie pacjenta wobec medyka jest niewłaściwe – np. obraźliwe.

Wśród sytuacji, które mogą usprawiedliwić lekarza można wymienić także:

  • niebezpieczne zachowanie pacjenta – np. agresję wobec samego medyka jak i personelu
  • ignorowanie zasad czy poleceń lekarskich
  • negowanie umiejętności lub wiedzy lekarza
  • regularne kwestionowanie tego, jaką ścieżkę leczenia wybrał specjalista.

Należy również pamiętać, że podstawą do tego, by lekarz zrezygnował z leczenia pacjenta może być negatywne zachowanie rodziny pacjenta. Wystarczy więc, by najbliżsi byli agresywni wobec lekarza, a ten ma teoretycznie prawo do tego, by odstąpić od chorego.

Rezygnacja z leczenia pacjenta nie odbywa się automatycznie i na podstawie po prostu opinii medyka. Wcześniej powinien on zadbać o kwestie formalne. To m.in.:

  • poinformowanie o swoich zamiarach tak, by pacjent mógł szukać rozwiązania alternatywnego
  • wyjaśnić, w jaki sposób można szukać wsparcia u innego specjalisty
  • zgoda przełożonego lekarza.

Oczywiście każda rezygnacja z leczenia powinna zostać sformalizowana, a więc zawarta w formie pisemnej w aktach. / Zdjęcie: senivpetro, Freepik