Czy lekarz może odmówić leczenia chorego pacjenta?

Czy lekarz może odmówić leczenia chorego pacjenta?

Oczywiście prywatne pakiety medyczne opłacane co miesiąc przez pacjenta stanowią szczególny poziom gwarancji, że lekarz z zaangażowaniem i wiedzą zajmie się każdym pacjentem. W innych dla sytuacjach może jednak dojść do nieco innej sytuacji. Warto w tym kontekście zastanowić się, w jakich przypadkach lekarz może odmówić leczenia – i czy w ogóle jest do tego uprawniony.

Co na to prawo? Okazuje się, że za wyjątkiem nagłego pogorszenia stanu zdrowia lub życia – wtedy, gdy pojawia się niebezpieczeństwo śmierci czy ciężkiego uszkodzenia ciała – medycy mają zagwarantowaną możliwość prawa odmowy. Wtedy zgodnie z zasadami mogą odstąpić od leczenia. Oznacza to skorzystanie z przepisów zawartych w art. 38 ustawy o zawodzie lekarza.

W jakich sytuacjach lekarz może odstąpić od leczenia?

Co ciekawe, powody dla których lekarz miałby zrezygnować z opieki nad pacjentem nie są precyzyjnie wyszczególnione. Prawo, we wspomnianym przepisie art. 38 zakłada, że niezbędne są do tego cyt. poważne powody. Jednocześnie legislatywa w żaden sposób nie precyzuje, co należy rozumieć jako wspomniane wcześniej przyczyny. W tej sytuacji próbując dociec, czy lekarz może odmówić leczenia pacjentowi trzeba odwołać się do ogólnego orzecznictwa. Należy pamiętać, że nie może być to forma dyskryminacji – np. niechęć lekarza do danej osoby z jakichkolwiek przyczyn.

Można natomiast założyć, że lekarz może zrezygnować z leczenia pacjenta jeśli:

  • zakłada, że wiedza i doświadczenia są zbyt małe, by zapewnić odpowiedni poziom opieki lekarskiej
  • lekarz nie ma możliwości – np. ze względów zdrowotnych – na udzielenie pomocy.

Zachowanie pacjenta a możliwość odmowy leczenia

Czy lekarz może zrezygnować z leczenia pacjenta, gdy ten nie spełnia określonych zasad i np. nie współpracuje z lekarzem? Oczywiście tu trudno generalizować i ustalać jednoznaczne reguły. Niemniej jednak można przyjąć, że niepodjęcie lub odstąpienie od leczenia może nastąpić np. wtedy, gdy zachowanie pacjenta wobec medyka jest niewłaściwe – np. obraźliwe.

Wśród sytuacji, które mogą usprawiedliwić lekarza można wymienić także:

  • niebezpieczne zachowanie pacjenta – np. agresję wobec samego medyka jak i personelu
  • ignorowanie zasad czy poleceń lekarskich
  • negowanie umiejętności lub wiedzy lekarza
  • regularne kwestionowanie tego, jaką ścieżkę leczenia wybrał specjalista.

Należy również pamiętać, że podstawą do tego, by lekarz zrezygnował z leczenia pacjenta może być negatywne zachowanie rodziny pacjenta. Wystarczy więc, by najbliżsi byli agresywni wobec lekarza, a ten ma teoretycznie prawo do tego, by odstąpić od chorego.

Rezygnacja z leczenia pacjenta nie odbywa się automatycznie i na podstawie po prostu opinii medyka. Wcześniej powinien on zadbać o kwestie formalne. To m.in.:

  • poinformowanie o swoich zamiarach tak, by pacjent mógł szukać rozwiązania alternatywnego
  • wyjaśnić, w jaki sposób można szukać wsparcia u innego specjalisty
  • zgoda przełożonego lekarza.

Oczywiście każda rezygnacja z leczenia powinna zostać sformalizowana, a więc zawarta w formie pisemnej w aktach. / Zdjęcie: senivpetro, Freepik

Najlepsze pakiety zdrowotne

Przeczytaj też

Zmiana operatora prywatnego pakietu medycznego to nie tylko decyzja organizacyjna, ale przede wszystkim czynność prawna skutkująca rozwiązaniem jednej umowy i zawarciem kolejnej. W praktyce oznacza to konieczność analizy zobowiązań, terminów wypowiedzenia oraz ewentualnych konsekwencji finansowych.
Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR) to miejsce stworzone do udzielania pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia. Jego funkcjonowanie regulują m.in. ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz ustawa o działalności leczniczej.
Prywatny pakiet medyczny i prywatne ubezpieczenie zdrowotne to dwa różne produkty, choć w języku potocznym bywają używane zamiennie. Różnią się konstrukcją prawną, sposobem finansowania świadczeń oraz zakresem odpowiedzialności podmiotu oferującego usługę.
Każdy z nas, korzystając z opieki medycznej, ma określone prawa pacjenta. Gdy czujemy, że te prawa zostały naruszone lub opieka była niewłaściwa, mamy prawo zareagować. Zarówno termin „zażalenie”, jak i „skarga” oznaczają wyrażenie naszego niezadowolenia i domaganie się wyjaśnień czy podjęcia odpowiednich kroków.
Zwolnienie lekarskie (dawniej na papierowym druku ZUS ZLA, potocznie zwane L4) to oficjalne zaświadczenie od lekarza potwierdzające czasową niezdolność pracownika do pracy z powodu choroby lub urazu.
Zwolnienie lekarskie, popularne L4, ma chronić pracownika w czasie choroby i dawać mu przestrzeń do odzyskania pełni sił. W praktyce jednak coraz częściej staje się przedmiotem kontroli – i to nie tylko ze strony ZUS. Coraz więcej firm korzysta z nowych narzędzi, które pozwalają sprawdzić, czy pracownik faktycznie wykorzystuje zwolnienie zgodnie z przeznaczeniem.
Pandemia COVID-19 w 2020 roku spopularyzowała teleporady medyczne – okazało się, że wiele konsultacji nie wymaga osobistej wizyty w gabinecie, a receptę czy zwolnienie lekarskie można otrzymać bez wychodzenia z domu. E-zwolnienie lekarskie, zwane też potocznie L4 online, to elektroniczne zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy, które całkowicie zastąpiło tradycyjny papierowy druk L4.
Jeszcze do niedawna konsultacja z lekarzem oznaczała konieczność wyjścia z domu, dojazdu do przychodni i stania w kolejce. Dziś, dzięki rozwojowi technologii, coraz częściej wystarczy telefon lub komputer. Telemedycyna – czyli świadczenie usług zdrowotnych na odległość – przestaje być nowinką, a staje się codziennością.