Kluczową kwestią jest zrozumienie tego, czym właściwie jest otyłość – w praktyce: stan chorobowy charakteryzujący się nadmierną masą ciała spowodowaną nagromadzeniem tkanki tłuszczowej. To właśnie skutkuje różnymi zagrożeniami dla zdrowia i powikłaniami. W przypadku osób z ciężką otyłością samo leczenie medyczne może nie być wystarczające, a jedyną opcją leczenia może pozostać – niestety - interwencja chirurgiczna.
W kategoriach medycznych otyłość definiuje się jako wskaźnik masy ciała (BMI) wynoszący 30 lub więcej. Jest ona często związana z licznymi schorzeniami, takimi jak cukrzyca, choroby układu krążenia, bezdech senny i problemy ze stawami.
Medyczne metody leczenia otyłości
Podstawą jest zmiana stylu życia. Zdecydowanie chirurgia nie powinna być podstawowym rozwiązaniem – należy szukać innych metod, które mogłyby mieć charakter nieinwazyjny. Zakłada to zmiany stylu życia, takie jak przyjęcie zdrowej diety, zwiększenie aktywności fizycznej i terapię behawioralną mającą na celu promowanie długoterminowej kontroli wagi.
Dalszą drogą jest farmakoterapia. W niektórych przypadkach leki odchudzające mogą być przepisywane w celu zmniejszenia apetytu, zwiększenia metabolizmu lub zablokowania wchłaniania tłuszczu. Leki te są zwykle przepisywane wraz z modyfikacjami stylu życia i wymagają ścisłego monitorowania przez pracownika służby zdrowia.
Dopiero po tych metodach można rozważać bardziej zaawansowane rozwiązania – taką jest chirurgia bariatryczna. W przypadku osób z ciężką otyłością, u których nie powiodły się metody niechirurgiczne, zalecana może być operacja bariatryczna. Typowe rodzaje chirurgii bariatrycznej obejmują bypass żołądka, rękaw żołądkowy i opaskę żołądkową. Procedury te mają na celu zmniejszenie rozmiaru żołądka lub modyfikację układu trawiennego, co skutkuje zmniejszonym spożyciem pokarmu i lepszą utratą wagi.
Jacy lekarze mogą pomóc w walce z nadmiarowymi kilogramami?
Chirurg bariatryczny to oczywiście zdecydowanie opcja ostatnia - to specjalista wykonujący operacje odchudzające. Ocenia on, czy pacjent kwalifikuje się do operacji, omawia dostępne opcje i przeprowadza wybrany zabieg. Regularne wizyty kontrolne u chirurga są niezbędne do monitorowania postępów i zarządzania powikłaniami pooperacyjnymi.
Do kogo warto udać się wcześniej?
Pierwszą linią wsparcia powinni być dietetycy. Oni odgrywają kluczową rolę w procesie leczenia otyłości. Zapewniają spersonalizowane wskazówki dietetyczne, opracowują plany posiłków i edukują pacjentów w zakresie prawidłowego odżywiania. Dietetycy ściśle współpracują z pacjentami, aby upewnić się, że przestrzegają oni zasad zdrowego odżywiania w celu długoterminowej kontroli masy ciała.
Z pewnością ważne będzie to, co przeanalizuje endokrynolog. Sprawdzają zaburzenia równowagi hormonalnej i zaburzeniach metabolicznych. Oceniają pacjentów pod kątem wszelkich schorzeń hormonalnych, które mogą przyczyniać się do otyłości i zapewniają odpowiednie strategie leczenia i zarządzania.
Jeśli problemy zdrowotne mają podłoże psychologiczne – co zdarza się często! – należy również oddać się w ręce specjalistów z tego zakresu. Psycholog pomoże zrozumieć i poradzić sobie z czynnikami emocjonalnymi i behawioralnymi, które przyczyniają się do przybierania na wadze. Zapewniają doradztwo, terapię behawioralną i wsparcie w celu promowania trwałych zmian stylu życia.
Oczywiście w skrajnych przypadkach trzeba wrócić do kwestii chirurgii i redukcji żołądka. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2016 roku ponad 1,9 miliarda dorosłych na całym świecie miało nadwagę, a ponad 650 milionów zostało sklasyfikowanych jako otyłe. Częstość występowania otyłości wzrosła niemal trzykrotnie od 1975 roku. Szacuje się, że około 2,8 miliona osób rocznie przechodzi operacje bariatryczne, w tym zabiegi zmniejszenia żołądka.
Czy sprawdzasz krew pod kątem potencjalnych problemów?
Niewątpliwie warto otyłość analizować pod kątem biochemii – to z badań krwi można wywnioskować np. hormonalne podłoże problemów. W takich sytuacjach konieczna jest współpraca między pracownikami służby zdrowia, w tym chirurgami bariatrycznymi, dietetykami, endokrynologami i psychologami. Jakie badania krwi należy zrobić w takiej sytuacji?
Podstawą jest pomiar poziomu glukozy we krwi. Badanie poziomu cukru we krwi (glukozy) może pomóc w diagnozowaniu cukrzycy lub ocenie ryzyka rozwoju tej choroby. Nieprawidłowe poziomy glukozy mogą wpływać na utratę wagi lub prowadzić do nadwagi.
Endokrynologia wskazuje na wagę badania poziomu hormonów tarczycy. Hormony tarczycy, takie jak T3 (trijodotyronina) i T4 (tyroksyna), wpływają na metabolizm organizmu. Niedoczynność tarczycy może spowolnić metabolizm i prowadzić do przyrostu wagi, podczas gdy nadczynność tarczycy może powodować utratę wagi. Badanie poziomu hormonów tarczycy może pomóc w identyfikacji ewentualnych problemów z tarczycą.
Niezbędne jest też badanie poziomu lipidów, takich jak cholesterol całkowity, LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości) i HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości). Może ono dostarczyć informacji na temat ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Niewłaściwe poziomy lipidów mogą wpływać na utratę wagi lub prowadzić do nadwagi./ FOT: jcomp Freepik.
